ทัศนูปกรณ์

ทัศนูปกรณ์
ทัศนูปกรณ์ เป็นเครื่องมือที่ช่วยขยายขอบเขตของการมองเห็นให้สามารถเห็นภาพได้ชัดเจนขึ้น โดยมีการใช้ประโยชน์ที่แตกต่างกัน

แว่นขยาย
แว่นขยาย (magnifying glass) เป็นอุปกรณ์ที่ทำจากเลนส์นูน ที่ช่วยขยายขนาดของวัตถุ ให้ส่องดูวัตถุขนาดเล็กที่ตามองเห็นไม่ชัด ให้เกิดความชัดเจนมากขึ้น ในการใช้ต้องให้ระยะวัตถุอยู่ห่างจากแว่นขยายน้อยกว่าระยะความยาวโฟกัสของแว่นขยาย ลักษณะภาพที่ได้เป็นภาพเสมือนหัวตั้งเหมือนวัตถุ เกิดภาพด้านเดียวกับวัตถุ แว่นขยายที่มีความยาวโฟกัสสั้นจะขยายขนาดของวัตถุได้มาก จึงใช้แว่นขยายส่องดูวัตถุที่ต้องการความชัดเจน เช่น ส่องดูพระเครื่อง ส่องดูเพชร ใช้ดูลายมือ ลายนิ้วมือ เป็นต้น

กล้องจุลทรรศน์
กล้องจุลทรรศน์ (microscope) เครื่องมือซึ่งสร้างภาพขยายของวัตถุเล็กๆ รูปแบบกล้องจุลทรรศน์ที่ง่ายที่สุดก็คือ แว่นขยาย ซึ่งเป็นเลนส์นูนที่มีกำลังขยายสูง กล้องจุลทรรศน์ที่มีเลนส์มากกว่าหนึ่งเลนส์ เราเรียกว่า กล้องจุลทรรศน์เชิงประกอบ (compound microscope) กล้องนี้มีลักษณะเป็นท่อปิดมีเลนส์ใกล้วัตถุอยู่ที่ปลายล่าง และเลนส์ใกล้ตาที่ปลายบน โดยทั่วไปวัตถุที่เราจะดูหรือ “สเปซิเมน” จะอยู่บนกระจกสไลด์และวางอยู่ชิดกับเลนส์ใกล้วัตถุ ครั้งแรกเราจะได้ภาพจริงขนาดใหญ่ จากนั้นเลนส์ใกล้ตาจะขยายภาพนี้อีกต่อหนึ่งจนได้ภาพเสมือนที่มีขนาดใหญ่กว่าของจริงมาก กล้องจุลทรรศน์เชิงแสงที่ขยายได้ถึง 2,500 เท่าก็มี

การเกิดภาพจากกล้องจุลทรรศน์นั้นมีดังนี้

  • ภาพจากเลนส์ใกล้ตา เป็นภาพจริงหัวกลับ ขนาดขยาย ณ ตำแหน่งที่ไม่เกิดความยาวโฟกัสของเลนส์ใกล้ตา
  • ภาพจากเลนส์ใกล้ตา เป็นภาพเสมือนหัวตั้ง ขนาดขยายจากภาพที่เกิดจากเลนส์ใกล้วัตถุ
  • ภาพสุดท้าย เกิดเป็นภาพเสมือนหัวกลับกับวัตถุที่นำมาส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์

กล้องโทรทัศน์
กล้องโทรทรรศน์ (telescope) เครื่องมือซึ่งสร้างภาพขยายของวัตถุที่อยู่ไกล กล้องโทรทรรศน์มีสองชนิด คือ

  • กล้องโทรทรรศน์ชนิดหักเห (refracting telescope) มีลักษณะเป็นท่อปิด มีเลนส์ใกล้วัตถุอยู่ที่ปลายข้างหนึ่ง และเลนส์ใกล้ตาที่ปลายอีกข้างหนึ่ง
  • กล้องโทรทรรศน์ชนิดสะท้อน (reflecting telescope) เป็นท่อเปิดมีกระจกเว้าอยู่ข้างใน และมีเลนส์ใกล้ตาอยู่ข้างนอก ในกล้องทั้งสองชนิด เมื่อรังสีแสงจากวัตถุที่อยู่ไกลๆ เข้ามาในท่อ รังสีจะหักเหผ่านเลนส์ใกล้วัตถุ หรือสะท้อนจากกระจกเงามาสร้างภาพจริงของวัตถุ ภาพจะถูกมองผ่านทางเลนส์ใกล้ตา ซึ่งจะให้ภาพเสมือนขนาดขยายของวัตถุ กล้องโทรทรรศน์ชนิดหักเหอาจมีเลนส์อันที่สามสำหรับทำให้ภาพเป็นแบบหัวตั้ง กล้องโทรทรรศน์ชนิดสะท้อนโดยทั่วไปจะมีกระจกเงาอันที่สองสำหรับส่งแสงมายังเลนส์ใกล้ตา

การทดลองทัศนูปกรณ์ต่างๆ

 
 

 
 
Credit ที่มา – myfirstbrain.com

Comments are closed.